Mannenborsten – oorzaken ophelderen, contour terugwinnen

Veel mannen mijden vanwege hun borst het zwembad, strakke shirts of sporten in groep. Toch komt een vergrote mannelijke borst veel voor: ongeveer één op de vier mannen krijgt er in de loop van zijn leven mee te maken, aan één of beide zijden. Het goede nieuws: na zorgvuldig onderzoek kan de contour in de meeste gevallen blijvend worden verbeterd.

Twee vormen die men moet onderscheiden

• Echte gynaecomastie: Het borstklierweefsel zelf is vergroot. Het voelt stevig aan, vaak als een schijf direct onder de tepel.
• Pseudogynaecomastie (lipomastie): De vergroting bestaat overwegend uit vetweefsel, meestal in samenhang met het lichaamsgewicht. Ze voelt zachter aan.

Vaak is er sprake van een mengvorm. Het onderscheid maakt de arts door betasten en echografie.

Mogelijke oorzaken

In veel gevallen wordt geen eenduidige oorzaak gevonden. Bekende uitlokkende factoren zijn onder meer:

• hormonale veranderingen – in de puberteit (verdwijnt vaak vanzelf) en op hogere leeftijd
• medicijnen en middelen, zoals anabolen, bepaalde hormoontherapieën, sommige maagmiddelen en psychofarmaca
• aandoeningen van lever, nieren of hormoonproducerende organen
• alcohol in grotere hoeveelheden
• overgewicht – vooral bij pseudogynaecomastie

Eerst ophelderen, dan behandelen

Vóór elke operatie komt het ophelderen van de oorzaak: een gesprek over medicijnen en leefgewoonten, onderzoek, echografie en – bij echte gynaecomastie – hormonaal onderzoek, eventueel in samenwerking met endocrinologen of de huisarts. Kan een oorzaak worden weggenomen, bijvoorbeeld door het stoppen met een medicijn na overleg met de arts, dan kan de borst weer kleiner worden. Helpt dat niet of bestaat de vergroting al lang, dan is een operatie de betrouwbare weg.

De operatieve mogelijkheden

• Liposuctie: Bij pseudogynaecomastie volstaat vaak het wegzuigen van het vetweefsel via enkele zeer kleine toegangen.
• Verwijdering van het klierweefsel: Bij echte gynaecomastie wordt het klierlichaam via een kleine snede aan de onderrand van de tepelhof verwijderd. Het weefsel wordt vervolgens histologisch onderzocht.
• Combinatie: In de meeste gevallen worden beide technieken gecombineerd, zodat een gelijkmatige, vlakke overgang naar de borstwand ontstaat.
• Huidlift: Alleen bij veel overtollige huid, bijvoorbeeld na sterk gewichtsverlies, is bovendien een lift nodig – met langere littekens.

Verloop

1. Consult en onderzoek betasten, echografie, bespreking van de voorgeschiedenis en mogelijke oorzaken.
2. Diagnostiek zo nodig hormoonwaarden en verder onderzoek.
3. Planning We leggen techniek, vorm van verdoving en omvang vast. Kleinere ingrepen zijn onder plaatselijke verdoving mogelijk, grotere onder algehele narcose.
4. Operatie meestal poliklinisch – u gaat dezelfde dag naar huis.
5. Nazorg compressievest, controle na enkele dagen, geleidelijke terugkeer naar het dagelijks leven.

Na de ingreep

Een compressievest ondersteunt in de eerste weken het afnemen van zwellingen en helpt de huid zich aan te sluiten. Kantoorwerk is vaak na enkele dagen weer mogelijk. Borst- en bovenlichaamtraining, sport, sauna en intensieve zon kunt u ongeveer zes tot acht weken beter vermijden. Lymfedrainage kan het slinken van de zwelling bevorderen. De definitieve contour wordt na ongeveer drie maanden zichtbaar.

Kosten en zorgverzekeraar

Bij een echte gynaecomastie die ondanks behandeling van de oorzaak blijft bestaan, nemen zorgverzekeraars de kosten in sommige gevallen voor hun rekening – meestal na aanvraag en beoordeling. Pseudogynaecomastie geldt doorgaans als esthetische ingreep en wordt zelf betaald. Na het onderzoek ontvangt u een individuele kostenraming.

Risico’s

Mogelijke risico’s zijn blauwe plekken, nabloedingen, seromen, infecties, wondgenezingsstoornissen, oneffenheden in de contour, asymmetrieën, een ingetrokken tepel en tijdelijke of blijvende gevoelsstoornissen. Roken verhoogt het risico op genezingsstoornissen. Alle punten worden vóór de ingreep uitgebreid besproken.

Liposuctie: het verloop stap voor stap
Voorbereiding, operatiedag en genezing – met illustraties

Veelgestelde vragen