Borstimplantaten vervangen en kapselcontractuur – wanneer een borstimplantaat problemen geeft

Een borstimplantaat is een medisch hulpmiddel – hoogwaardig, maar niet onvergankelijk. Veel vrouwen leven er decennialang zonder klachten mee. Bij anderen verandert er na verloop van tijd iets: de borst wordt steviger, de vorm verschuift, een ouder implantaat is gaan lekken. Of het leven is veranderd – na zwangerschappen, gewichtsschommelingen of gewoon met de jaren past de grootte niet meer. Dan komt de vraag naar een vervanging op.

Wanneer vervanging zinvol kan zijn

• Kapselcontractuur: Het bindweefsel rond het implantaat is verhard en samengetrokken (zie hieronder).
• Defect of verouderd implantaat: Bij oudere implantaten kan het materiaal na verloop van tijd vermoeid raken of scheuren. Ook vroegere modellen met een zoutoplossing verliezen vaak aan volume.
• Positieverandering: Het implantaat is verschoven of gedraaid – bij anatomisch gevormde implantaten valt dat zichtbaar op.
• Ontsteking: Een infectie in de implantaatholte kan verwijdering noodzakelijk maken.
• Bepaalde implantaattypen: Voor enkele getextureerde implantaten werd de toelating vanwege een zeldzaam lymfoomrisico (BIA-ALCL) niet verlengd. Wie zulke implantaten draagt, kan zich het best laten adviseren – zonder klachten is vervanging echter geen verplichting.
• Wens tot verandering: groter, kleiner, lichter of in combinatie met een lift.

Kapselcontractuur: wat erachter zit

Elk implantaat wordt door het lichaam omgeven met een dun bindweefselkapsel. Dat is normaal en gewenst. Bij een deel van de vrouwen wordt dit kapsel echter dik, hard en krimpt het. Waarom, is tot op heden niet definitief opgehelderd; besproken worden onder meer een sluimerende ontsteking door huidbacteriën en blauwe plekken na de operatie.

Typische tekenen zijn een toenemende verharding, een gespannen of drukkend gevoel, pijn, een veranderde vorm of een nieuwe asymmetrie tussen beide zijden.

De vier ernstgraden volgens Baker

Graad	Bevinding	Wat meestal zinvol is
Baker I	zacht, voel- noch zichtbaar veranderd	geen behandeling, controle
Baker II	licht verstevigd voelbaar, uiterlijk onopvallend	observeren, zo nodig ontstekingsremmend behandelen
Baker III	duidelijk stevig, vorm zichtbaar veranderd	behandeling aanbevolen
Baker IV	hard, vervormd, vaak pijnlijk	operatieve behandeling

Bij een uitgesproken kapselcontractuur wordt het verharde kapsel operatief verwijderd en het implantaat door een nieuw vervangen. Het vroeger gebruikelijke „openduwen“ van het kapsel van buitenaf wordt tegenwoordig niet meer aanbevolen.

Voorkomen – wat u zelf kunt bijdragen

• de instructies na de operatie consequent opvolgen, in het bijzonder de steunbeha dragen
• vóór en na de ingreep zo mogelijk niet roken
• blauwe plekken en tekenen van ontsteking vroegtijdig laten controleren
• regelmatige nacontroles bijwonen

Zo verloopt een implantaatvervanging

Een vervanging is uitgebreider dan de eerste implantatie, omdat meestal ook het oude kapsel wordt verwijderd. Het verloop lijkt echter op dat van een borstvergroting.

1. Consult en bevindingen We bespreken uw klachten en wensen. Documenten over de eerste operatie en het implantaatpaspoort helpen veel – neemt u ze alstublieft mee.
2. Beeldvorming Afhankelijk van de vraagstelling horen daar echografie en eventueel een mammografie of MRI bij.
3. Planning We beslissen of het kapsel geheel of gedeeltelijk wordt verwijderd, welk nieuw implantaat past en of de positie (boven of onder de spier) moet worden veranderd. Ook een lift of afzien van een nieuw implantaat zijn opties.
4. Operatie onder algehele narcose, doorgaans via het al bestaande litteken. Verwijderde kapseldelen kunnen histologisch worden onderzocht.
5. Nazorg zoals na een borstvergroting – steunbeha, rust, controles.

Na de vervanging

Houd rekening met enkele dagen een gespannen gevoel en zwelling. De steunbeha draagt u doorgaans ongeveer zes weken. Lichte activiteiten zijn meestal na één tot twee weken weer mogelijk, intensieve sport en zwaar tillen pas na ongeveer zes tot acht weken. De definitieve vorm ontstaat in de loop van enkele maanden.

Kosten en zorgverzekeraar

Een vervanging kost doorgaans ongeveer evenveel als een borstvergroting; het exacte bedrag ontvangt u na het onderzoek. Is er een medische reden, dan dragen wettelijke zorgverzekeraars meestal alleen bij aan de verwijdering – niet aan het nieuwe implantaat. Bij een defect implantaat loont het om navraag te doen bij de fabrikant, en wie een verzekering voor vervolgkosten heeft afgesloten, kan die het best nakijken.

Risico’s

Zoals elke operatie brengt ook een vervanging risico’s met zich mee: nabloedingen, infecties, wondgenezingsstoornissen, veranderingen in de gevoeligheid van de tepel, asymmetrieën en opvallende littekens. Ook na een vervanging kan opnieuw een kapselcontractuur ontstaan. Over alle punten licht ik u vóór de ingreep uitgebreid in.

Borstoperatie: het verloop stap voor stap
Voorbereiding, operatiedag en genezing – met illustraties

Veelgestelde vragen